 {"id":427,"date":"2013-11-26T22:13:46","date_gmt":"2013-11-26T20:13:46","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/?page_id=427"},"modified":"2025-03-12T17:24:34","modified_gmt":"2025-03-12T16:24:34","slug":"la-musica-ficta-3","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/theorie-pratique\/terminologie-definitions\/la-musica-ficta-3\/","title":{"rendered":"La musica ficta"},"content":{"rendered":"<p>Litt\u00e9ralement \u00ab\u00a0musique feinte\u00a0\u00bb, la <em>musica ficta\u00a0<\/em>d\u00e9signe les accidents (notes \u00e9trang\u00e8res \u00e0 l\u2019hexacorde ou notes alt\u00e9r\u00e9es) non \u00e9crits qu\u2019il faut ajouter dans une ligne m\u00e9lodique. Quatre r\u00e8gles justifient leur ajout par l\u2019interpr\u00e8te. Les deux premi\u00e8res rel\u00e8vent de la n\u00e9cessit\u00e9 <span style=\"color: #ff00ff\">(<i>causa necessitatis<\/i>)<\/span> :<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #0000ff\"><strong>1) \u00ab\u00a0<i>una nota super la semper est canendum fa<\/i>\u00a0\u00bb<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a href=\"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/files\/2013\/11\/Musica-ficta1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-409 aligncenter\" alt=\"Musica ficta1\" src=\"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/files\/2013\/11\/Musica-ficta1.jpg\" width=\"633\" height=\"162\" srcset=\"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/files\/2013\/11\/Musica-ficta1.jpg 633w, https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/files\/2013\/11\/Musica-ficta1-300x76.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 633px) 100vw, 633px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Une note au-dessus de <i>la<\/i> doit toujours \u00eatre chant\u00e9e <i>fa. <\/i>Le demi-ton portant le non <em>mi-fa <\/em>parce qu&rsquo;il ne se trouve naturellement qu&rsquo;entre les notes\u00a0<em>mi<\/em> et <em>fa<\/em>, on\u00a0a donc besoin d&rsquo;ajouter un b\u00e9mol au <em>si<\/em> pour cr\u00e9er ce demi-ton, sinon l&rsquo;intervalle entre\u00a0<em>la<\/em> et le\u00a0<em>si<\/em>\u00a0que nous connaissons serait d&rsquo;un ton.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">La note d\u00e9passant l\u2019hexacorde est chant\u00e9e au demi-ton sup\u00e9rieur si le mouvement est en broderie et revient dans l\u2019hexacorde.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #0000ff\"><strong>2) Le <i>mi contra fa<\/i>\u00a0:<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\">\u00a0<\/span><a href=\"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/files\/2013\/11\/Musica-ficta2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-410 aligncenter\" alt=\"Musica ficta2\" src=\"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/files\/2013\/11\/Musica-ficta2.jpg\" width=\"240\" height=\"167\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">D\u2019apr\u00e8s la r\u00e8gle pr\u00e9c\u00e9dente, <i>si<\/i> est solmis\u00e9 <i>fa<\/i> et est donc b\u00e9mol. Mais on ne peut pas laisser le <i>mi<\/i> naturel, sinon cela cr\u00e9e un intervalle de quinte diminu\u00e9e qui ne fait certainement pas partie des consonances parfaites.\u00a0Il faut donc ajouter un b\u00e9mol au <em>mi<\/em>\u00a0afin que la consonance de quinte soit parfaite.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Au XVI<sup>e <\/sup>si\u00e8cle, les notes de passage et les retards m\u00e9lodiques peuvent \u00eatre exclus de cette r\u00e8gle.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Les deux derni\u00e8res r\u00e8gles rel\u00e8vent de la beaut\u00e9 <span style=\"color: #ff00ff\">(<i>causa pulchritudinis<\/i>)<\/span>.<\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>3) Il faut atteindre la perfection par le plus petit intervalle possible.<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-411\" alt=\"Musica ficta3\" src=\"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/files\/2013\/11\/Musica-ficta3.jpg\" width=\"633\" height=\"167\" srcset=\"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/files\/2013\/11\/Musica-ficta3.jpg 633w, https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/files\/2013\/11\/Musica-ficta3-300x79.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 633px) 100vw, 633px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Le <i>do<\/i> devient di\u00e8se pour atteindre le <i>r\u00e9<\/i> par le demi-ton. Selon le contexte m\u00e9lodique et modal, on aurait pu envisager l\u2019autre solution qui consiste \u00e0 atteindre le <i>r\u00e9<\/i> grave par le <i>mi<\/i> b\u00e9mol.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Cette r\u00e8gle a justifi\u00e9 la g\u00e9n\u00e9ralisation de la cadence \u00e0 double sensible si caract\u00e9ristique de l\u2019<i>Ars Nova <\/i>(XIVe si\u00e8cle).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #0000ff\"><strong>4) R\u00e8gle du mouvement oblique\u00a0:<\/strong><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-412 aligncenter\" alt=\"Musica ficta4\" src=\"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/files\/2013\/11\/Musica-ficta4.jpg\" width=\"596\" height=\"138\" srcset=\"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/files\/2013\/11\/Musica-ficta4.jpg 596w, https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/files\/2013\/11\/Musica-ficta4-300x69.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 596px) 100vw, 596px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">On gravit un mouvement ascendant par b\u00e9carre et on le descend par b\u00e9mol.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">La transposition du syst\u00e8me hexacordal g\u00e9n\u00e8re aussi de nombreux accidents. La gamme m\u00e9di\u00e9vale \u00e9tablie sur 6 notes (de <i>ut<\/i> \u00e0 <i>la<\/i>), est transposable sur trois types d\u2019hexacorde\u00a0: <i>durum<\/i>, <i>naturale<\/i> et <i>molle<\/i>. Pour plus de pr\u00e9cisions, cliquez <a title=\"La solmisation\" href=\"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/theorie-pratique\/terminologie-definitions\/la-solmisation\/\">ici<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Litt\u00e9ralement \u00ab\u00a0musique feinte\u00a0\u00bb, la musica ficta\u00a0d\u00e9signe les accidents (notes \u00e9trang\u00e8res \u00e0 l\u2019hexacorde ou notes alt\u00e9r\u00e9es) non \u00e9crits qu\u2019il faut ajouter dans une ligne m\u00e9lodique. Quatre r\u00e8gles justifient leur [..]<\/p>\n","protected":false},"author":205,"featured_media":0,"parent":109,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-427","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/wp-json\/wp\/v2\/users\/205"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=427"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/427\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":765,"href":"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/427\/revisions\/765"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/109"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.univ-tlse2.fr\/musique-renaissance\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}